Trang chủ

Bài 2.

CHUYỆN CẦN BIẾT VỀ

GIA PHỔ HỌ HOÀNG

Người Việt Nam có khoảng hai trăm dòng họ, nhưng không phải họ nào cũng có quyển gia phổ. Hoặc giả có quyển gia phổ, chủ yếu cũng chỉ ghi tên tuổi, ngày sinh ngày mất để tiện việc cúng bái, chia gia tài.

Họ Hoàng ta, may mắn, đã có gia phổ lại có nhiều người, nhiều việc để viết. Điều này được các nhà gia phổ học (généalogie) đánh giá rất cao, coi là tiêu chí văn hóa của một danh gia vọng tộc. Bởi vì một gia đình,dòng họ mà không có gia phổ cũng như một nước không có quyển sử – và lịch sử đất nước chứa đựng trong lịch sử con người trong từng gia đình. Nói thế để mong được các gia đình trong họ ta chú ý: phải góp sức xây dựng quyển gia phổ hiện có ngày càng hoàn chỉnh. Gia đình nào cũng cần có một bản gia phổ để dõi tìm tông tích người xưa và bổ sung những tư liệu riêng của gia đình mình.

Quyển gia phổ đầu tiên của gia tộc ta là quyển Xương Khê Hoàng tộc Thống phổ chính biên, viết bằng chữ Hán do ngài Hoàng Hữu Xứng biên soạn vào năm 1876, chép từ đời 1 đến đời thứ 10. Ngài Hoàng Hữu Xứng (đời 13) là một học giả đã từng được triều đình Huế giao trọng trách biên soạn những bộ sách lớn về địa lý và lịch sử của nước ta. Bởi vậy ngài đã viết gia phổ dòng họ một cách nghiêm túc với những tiêu chí (mà xưa gọi là “phàm lệ”) dành cho một công trình khoa học. Từ đấy, các đời 14, 15… đều có người tâm huyết lo việc bảo quản, bổ sung. Đến đời các ông Hữu Cảnh, Hữu Vỹ, Hữu Thước, gia phổ đã được dịch ra chữ quốc ngữ. Năm 1984, các ông Hoàng Hữu Thước, Hoàng Hữu Dai, Hoàng Hữu Kiên, Hoàng Hữu Kham… lại một lần nữa tái tu chỉnh và bổ sung.

Năm 2001.tập Xương Khê Hoàng Tộc Thống Phổ bản quốc ngữ dày gần 300 trang giấy khổ lớn ,lần đầu tiên đã được in thành sách và phát hành để gửi đến hầu hết các gia đình nội ngoại họ Hoàng trong và ngoài nước trong dịp lễ hội Họ Hoàng lần thứ 2 tại Thành phố Hồ Chí Minh.Đặc biệt trong tập sách này có 12 biểu đồ (Cây Phổ Hệ ) nhằm hệ thống hóa hầu như toàn bộ danh sách tiền nhân ,hậu duệ họ Hoàng từ đời ngài Thượng thủy tổ Hoàng Công Hội đến Đ16-17…Đây là một công trình rất có giá trị về gia phổ học và mỹ thuật.Tác giả công trình rất đáng biểu dương này là họa sĩ Hoàng Bích Hoài Anh (Đ.16)-từng tốt nghiệp thủ khoa ngành Mỹ thuật đồ họa-Đại học Mỹ Thuật Hà Nội.

Tuy nhiên từ Đại hội lần thứ 2 đến nay đã hơn 20 năm.Nhân số trong mỗi gia đình đều có những thay đổi.Nhiều người đã qua đời và nhiều người đã chào đời.Quyển gia phổ quốc ngữ của chúng ta rõ ràng là cần phải cập nhật.Ban tu thư gia phổ đã có gửi thông báo đến các đầu mối liên lạc các gia đình họ Hoàng trong và ngoài nước những yêu cầu bổ sung cụ thể.Tuy vậy kết quả phản hồi rất ít ỏi ,chưa đủ để tu chỉnh gia phổ.

Từ chỗ khó khăn ách tắt này,chúng tôi càng nghĩ càng tâm phục và biết ơn các vị tiền bối như quí ngài Hoàng Hữu Thước,Hữu Cảnh,Hữu Vỹ,Hữu Dai,Hữu Kiên,Hữu Kham…Vào thời của các vị ấy, mọi việc khó khăn hơn bây giờ nhiều.Các vị chưa có các phương tiện công nghệ thời @,chưa ai có xe máy.Đi làm gia phổ thậm chí phải đi bộ, mang theo cơm nắm.nước chai…Vậy mà quí vị ấy đã hoàn thành được công trình cơ bản về gia phổ của dòng họ chúng ta.Về phần chúng ta hiện nay có gần đủ mọi ưu thế thuận lợi hơn người xưa nhưng chỉ việc bổ sung cập nhật một vài đời (từ Đ17-Đ18…đến Đ 20) mà cả chục năm nay không làm nổi.Tự hỏi:Khó khăn của chúng ta là ở khâu nào? Phải chăng, chính là do thiếu nhiệt tình với công việc chung của gia tộc và một phần cũng là do sự thiếu kết nối giữa các gia đình.

Thực tế đã như vậy,chúng tôi xin đề nghị một cách làm mới.Chúng tôi đã chụp hình lại toàn văn quyển gia phổ chữ quốc ngữ gần 300 trang và đưa từng trang lên mạng dưới dạng các tập tin nén. Hiện nay hầu hết mọi gia đình đều có người sử dụng máy vi tính bàn hoặc Laptop.Chỉ cần mở máy ra xem gia phổ đến phổ hệ của gia đình mình,thấy có gì sai và thiếu sót cần bổ sung thì tự sửa chữa lại trên máy.Sau khi đã vừa ý thì chép lại vào một cục USB (loại tốt) để bảo quản như một quyển gia phổ kỹ thuật số.Mặt khác,xin vui lòng gửi lại cho Ban tu thư gia phổ văn bản đã chỉnh sửa của gia đình mình – cũng chỉ cần một vài cái nhấp chuột là xong ngay.Chi phí dành cho việc bổ sung,cập nhật lần nầy hầu như không đáng kể.Hiện nay văn bản gia phổ chữ quốc ngữ đã được hai cháu cháu Hoàng Phủ Minh Đường và Hoàng Lê Tường Nhi (Đ.18) con trai và con gái của Hoàng Ngọc Lân (đã mất) chuyển đổi sang dạng sách ảnh.Sau khi hoàn thành sẽ post lên trang web và gửi đến các gia đình theo địa chỉ liên lạc bằng thư điện tử (E.Mail).

Xin mọi gia đình ủng hộ và hưởng ứng việc này để hoàn thành trách nhiệm của người đời sau đối với tiền nhân.

Kính cáo: Ban tu thư gia phổ.

ẢNH PHỔ ĐỒ (Đồ họa của Hoàng Bích Hoài Anh)