Bài 2
NẾP NHÀ KHOA BẢNG
HỮU HOÀNG
Họ Hoàng chúng ta có truyền thống coi trọng việc học. Nhiều gia đình có hoàn cảnh khó khăn nhưng cũng cố gắng lo cho con cháu học hành tới nơi tới chốn. Người nghèo mà có học vấn thì càng được bà con quí trọng. Ấy là nếp nhà, xưa nay đều như vậy.
Người khai khoa cho họ Hoàng là ngài Hoàng Hữu Xứng (Đ.13), đỗ Cử nhân khoa Nhâm Tý (1852), dưới triều vua Tự Đức, hàm phong Hiệp Biện Đại Học Sĩ. Em trai ngài Hữu Xứng là Hữu Bỉnh, đỗ Cử nhân năm Tân Mão (1891), hàm phong Thái Thường Tự Khanh. Con trai trưởng của ngài Hữu Xứng là Hữu Bính, đỗ Hoàng Giáp khoa thi Tiến sĩ năm Kỷ Sửu (1889). Ba người em trai của ngài Hữu Bính là Hữu Quản, Hữu Quỵ, Hữu Kiệt và con con trưởng là Hữu Thảng đều đỗ cử nhân. Đương thời, hiếm thấy gia đình nào khoa danh rực rỡ như vậy. Có thể nói là một nhà, long phụng tề phi. Hiện tượng nầy không chỉ xảy ra một lần. Bước qua thời kỳ Tây học, Hoàng Hữu Chỉ đỗ đầu kỳ thi tiểu học toàn tỉnh Quảng Trị. Cùng khoa thi Tiểu học năm ấy, Hoàng Phủ Ngọc Tường đỗ đầu toàn tỉnh Thừa Thiên Huế. Mấy năm sau, Hoàng Phủ Ngọc Tường lại đỗ thủ khoa kỳ thi Trung Học Phổ Thông với điểm số cao nhất toàn miền Trung.
Trong vòng vài thập niên gần đây họ Hoàng lại có thêm một thành tích học tập rất đáng tự hào: gia đình ông Hoàng Thạch Thiết (Đ.17) có 4 người con thì 2 con trai là Hoàng Thạch Quân và Hoàng Thạch Luân đều đỗ Tiến sĩ (Ph.D) .Còn hai cô con gái là Hoàng Thị An Vi và Hoàng thị Tề My thì lấy đến 5 bằng Thạc sĩ (Master) ở Hoa Kỳ.
Nhìn chung trong các gia đình họ Hoàng hiện nay, những bằng cấp thạc sĩ, bác sĩ, kỹ sư, cử nhân, cao đẳng… không phải là hiếm. Riêng học vị Tiến sĩ đã có 5 người xứng đáng vinh danh. Đó là: Hoàng Hữu Hiên (Đ.15); Hoàng Minh Chương (Đ.15); Hoàng Hữu Đường(Đ.16); Hoàng Thạch Quân (Đ.18); Hoàng Thạch Luân (Đ.18).Và tất nhiên vẫn còn có thể chờ đợi ở các thế hệ nối tiếp.
VINH DANH HỌC VỊ TIẾN SĨ
Bia Tiến sĩ của Hoàng giáp Hoàng Hữu Bính ở Văn Thánh -Huế.
A FAMILY TRADITION OF ACADEMIC ACHIEVEMENT *
We the Hoang Family have a tradition of respect for study. Many members in the family have in spite of difficulties tried to provide their offspring with a good education. The poorer they are, in fact, the higher the esteem accorded to them by relatives if they attain a high level of education. This invariably has been our family tradition.
The person who had started the tradition was Hoang Huu Xung (Generation 13) who got his Bachelor’s degree in the year of the Rat (1852), under the reign of King Tu Duc and subsequently was appointed as High-ranking Court Academician (Hiep Bien Dai Hoc Si). His younger brother, Huu Binh ,got a Bachelor’s degree in the year of the Cat (1891). and his eldest child , Huu Binh , obtained his Ph.D in the year of the Buffalo (1889). Huu Binh‘s brothers – Huu Quan, Huu Quy and Huu Kiet – each had a Bachelor’s degree. Few at the time were families with such outstanding academic achievements. This kind of scholastic excellence had not been achieved just once.For during the initial period of Western educational introduction Hoang Huu Chi came first in the Elementary examination in Quang Tri Province. In the same year Hoang Phu Ngoc Tuong ranked first in the Elementary Examination in Thua Thien Province. A few years later, Tuong again got first place in the Junior High School Exam in the same province with the highest score in the whole of Central Viet Nam.
Recently the Hoang family has proudly boasted yet another academic success notched up by Hoang Thach Thiet’s family of four with two boys- (Hoang Thach Quan and Hoang Thach Luan) having two Ph.Ds to their credit and two girls- (Hoang Thi An Vi and Hoang Thi Te My )dividing 5 Master’s degrees between them – all from US universities.
Overall, there are quite a few holders of university degrees, MDs, engineers, etc.in the family. Five Ph.Ds include Hoang Huu Hien (Generation 15), Hoang Minh Chuong (gen.15), Hoang Huu Duong (gen.16), Hoang Thach Quan (gen.18) and Hoang Thach Luan (gen.18).
HOANG THACH THIET
* This translation is for Bichkhe-Hoang expatriates who cannot read Vietnamese, in the hope of providing them with a reason to be proud of their origins.
Một số sắc phong của triều Nguyễn dành cho tiền nhân họ Hoàng
SẮC CHỈ CỦA TRIỀU NGUYỄN
